Monolithic Bull, Andhra Pradesh /Ancient Vijayanagara era Lepakshi Nandi /లేపాక్షి నంది, Lepakshi, Andhra Pradesh.

The visit to this Monolithic Bull, Lepakshi, Andhra Pradesh, was a part of “Andhra Pradesh and Karnataka Heritage walk”, from 25^th to 28^th December 2025, organised by “எண்திசை வரலாற்று மரபுநடைக்குழு”.

This Shri Veerabhadra Swamy Temple and the Monolithic Rishabam / Nandi at Lepakshi are on the tentative list of Monuments of UNESCO.

The Monolithic Bull / Rishabam/ Nandi faces the direction of the Shiva Linga, canopied by a 7-hooded Naga installed at Shri Veerabhadra Swamy Temple. The Rishabam is about 500 meters from the Shri Veerabhadra Temple.

The Rishabam is in a lying posture, wearing an ornament around the neck and hump. The ornaments are the necklace, rope, salangai / chilanka/salanga, bells, etc. A Gandaberunda, a Kerthi mukha, and a big bell adorn the front side of Rishabam. Both sides of the back are two Keerthi mukhas tied with small bells.    

A Gandaberunda, a Kerthi mukha, and a big bell 

HOW TO REACH

Lepakshi, a village in Andhra Pradesh (5 km from the Karnataka border), is on the Chilamathur – Hindupuram main road, 14 km from Hindupuram Railway Station, 126 km from Bengaluru, and 193 km from Kadapa.

The nearest Railway Station is Hindupuram.

LOCATION OF THE RISHABAM: CLICK HERE

--- OM SHIVAYA NAMA ---

Yerragudi Ashoka Rock Edict / ఎర్రగుడి అశోక రాక్ ఎదిచ్ట్/ அசோகரின் யர்ரகுடி கல்வெட்டு, Jonnagiri, Gooty, Yerragudi, Andhra Pradesh.

The visit to this Yerragudi Ashoka Rock Edict, Jonnagiri, Gooty, Andhra Pradesh, was a part of “Andhra Pradesh and Karnataka Heritage walk”, from 25^th to 28^th December 2025, organised by “எண்திசை வரலாற்று மரபுநடைக்குழு”.

ASOKAN INSCRIPTION, JONNAGIRI, KURNOOL DISTRICT.

The great Mauryan emperor Asoka issued the rock edict at this place during the 3rd century BCE. The rock edict was inscribed in Brahmi script and Prakrit language. The inscription refers to dharma as follows:

"Thus saith the beloved of the gods, you should act as instructed by the beloved of the gods. You should order the Rajjukas in turn, as well as the people of the countryside and the local officers, called Rastrikas, in the following words. "Mother, father, and elders are to be loved; living beings should be treated with kindness. Truth must be spoken."

இது அசோகர் தம்மத்தை அரசு நிர்வாகமாக மாற்றிய ஆணை. குடும்பம் - கல்வி -நிர்வாகம் இராணுவம் சமூகம் அனைத்திலும் கருணை, மரியாதை, சத்தியம், ஒழுக்கம் நிலவ வேண்டும் என்பதே நோக்கம். இது நெறி அடிப்படையிலான ஆட்சி (Moral Governance) என்ற அசோகர் சிந்தனையின் தெளிவான சான்று.

SUPERINTENDING ARCHAEOLOGIST

Archaeological Survey of India, Hyderabad Circle.

The original inscription in Brahmi character is given below in Devanagiri Language.

इ है (वं) देवानंपियो आह ।

यथा देवानंपिये आह तथा कटविये ।

रजुके आनपेतविये ।

से दानि जनपदं आनपयिसति रठिकानि चा ।

माता-पितुस सुसु-सितवये ।

हेमेव गरुसु सुसुतितवये ।

प्राणेसु दयितवये ।

सचे वर्तविये ।

इमं धर्म गुना पवतितविया ।

हेवु तुंफे आनपयाथ देवानंपियवचनेन ।

हेवं आनपयाथ हाथी- आरोहानि का (र) नकानि युग्य आचरियानी बभंनानि च तुंफे ।

हेव निवेसयाथ अंतेवासिनि यारिसा पोराना पकिति ।

इयं सुसुसितवये ।

अपचायाना य वा आचरिय (स) स (ह) इव ।

यथा वा पुन आचरियस नातिकानि यथारह नातिकासु प्रावतितवये ।

हेसा पि अंतेवासीसु यथारहं पवतितवये यारिसा पोराना पकिति ।

यथारहं यथा इयं सतिरो (रे) के सिया हेव तुफे आनपयाथ निवेस (य) थ च अंतेवासिनि ।

हेव देवानंपिये आनपयति

மேலே கொடுக்கப்பட்டுள்ள இந்த உரை மௌரியப் பேரரசர் அசோகர் (தேவானம்பியன் / தேவானம்பிய பியதஸ்சி) அவர்களின் தம்ம (Dhamma) தொடர்பான ஆணை ஆகும் இது பிராகிருத மொழியில் (பிராமி மரபு) எழுதப்பட்டு நிர்வாகம் சமூகம் நெறி ஆகியவற்றை ஒருங்கிணைக்கும் ஒரு அரசாணையாகும்.

கல்வெட்டின் அடையாளம் : ஆட்சியாளர் அசோகர் (தேவானம்பிய பியதஸ்சி)

காலம்      : கி.மு. 3ஆம் நூற்றாண்டு

மொழி     : பிராகிருதம் (Prakrit)

லிபி           : பிராமி (Brahml)

வகை       : தம்மக் கல்வெட்டு / நிர்வாக-நெறி ஆணை

பண்பு      : அரசாணை + சமூக ஒழுக்க வழிகாட்டல்

கீழே வரி-வரியாக எளிய தமிழில் விளக்கம் தரப்படுகிறது. தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு - ஏறகுடி அசோகர் கல்வெட்டு உரை...

இதனை (நான்) தேவானம்பிரியன் (அசோகர்) கூறுகிறேன்.

தேவானம்பிரியன் கூறுவது போலவே நீங்கள் நடக்க வேண்டும்.

ரஜுகா என்ற அதிகாரி இதை மக்கள் அனைவருக்கும் அறிவிக்கட்டும். இது இப்போதே ஜனபதங்களில் (நாடெங்கும்) அறிவிக்கப்படும்.

சிறு பகுதிகளிலும் கூட அறிவிக்கப்படவேண்டும்

தாய்-தந்தையரை மதித்து சேவை செய்ய வேண்டும்

அதேபோல் பெரியவர்களையும் ஆசிரியர்களையும் மதித்து சேவை செய் வேண்டும்

எல்லா உயிர்களிடமும் கருணையுடன் நடந்து கொள்ள வேண்டும்.

சத்தியமாகவும் நேர்மையாகவும் நடந்து கொள்ள வேண்டும்.

இந்த தம்மத்தின் (நல்லொழுக்கத்தின்) குணங்களை மக்கள் வளர்க்கவே தேவானம்பிரியனின் உத்தரவாக நீங்கள் இதைக் கூறுங்கள்.

அதேபோல் யானை ஓட்டுபவர்கள், குதிரைச் சாரதிகள், ரதம் ஓட்டுபவர்கள், ஆசிரியர்கள், பண்டிதர்கள் ஆகியோருக்கும் இதை அறிய வேண்டும்.

இதுபோன்று நீங்கள் குடியிருப்புகளில் (நிவேசனங்களில்) கூற வேண்டும்.

பழைய நல்ல வழக்கங்களை காப்பாற்ற வேண்டும்.

ஆசிரியரை மதிப்பதையும் பழைய நல்ல ஒழுக்கங்களைப் பின்பற்றுவதையும்

உகந்தபடி பெற்றோர் செய்ய வேண்டும்.

அதேபோல் ஆசிரியரும் மாணவர்களிடையே உள்ள பழைய நல்வழக்கங்கள் உகந்தபடி நிலைநிறுத்தப்பட வேண்டும்.

இந்த நல்ல ஒழுக்கம் எங்கும் பலமாக நிலைத்திருக்குமாறு நீங்கள் இதை அறிவித்து செயல்படுத்துங்கள்.

இவ்வாறு தேவானம்பிரியன (அசோகர்) உத்தரவிடுகிறார்.

இவ்வாறு தேவானம்பியன் கூறுகிறார்.

அரசர் தேவானம்பியன் (அசோகர்) தமது ஆணையை அறிவிக்கிறார்

தேவானம்பியன் சொல்வதுபோலவே செயல்படுத்த வேண்டும்.

அரசரின் சொற்கள் நடைமுறையில் கட்டாயமாக அமல்படுத்தப்பட வேண்டும்.

'ரஜூகர்கள் நீதியாளர்கள்/அதிகாரிகள்) ஆணை வழங்க வேண்டும்.

நீதியும் நிர்வாகமும் கையாளும் அதிகாரிகள் இந்தக் கட்டளையைப் பின்பற்ற வேண்டும்.

இப்போது அவர் மாவட்டங்களுக்கும் (ஜனபதம்), மண்டல அதிகாரிகளுக்கும் (ராட்டிகர்) ஆணை இடுகிறார்.

இந்த ஆணை நாடெங்கும் உள்ள நிர்வாக அமைப்புகளுக்கு அனுப்பப்படுகிறது.

'தாய்-தந்தையரை நன்றாகப் பேண வேண்டும்.

பெற்றோருக்குச் சேவை செய்வது முதன்மையான கடமை.

அதேபோல் குருமார்களையும் மரியாதையுடன் பேண வேண்டும்.

ஆசிரியர்/ஆச்சாரியருக்கு உயர்ந்த மரியாதை வழங்க வேண்டும்

அனைத்து உயிர்களிடமும் கருணை காட்ட வேண்டும்.

அஹிம்சை, உயிர் இரக்கம் அவசியம்

'சத்தியமாகப் பேச வேண்டும். உண்மை பேசுதல் ஒரு அடிப்படை நெறி,

'இந்த தம்ம குணங்களை நல்லொழுக்கங்களை) வளர்த்துப் பரப்ப வேண்டும்." 

'ஒழுக்கமும் நல்லுணர்வும் சமூகமெங்கும் வளர்க்கப்பட வேண்டும்.

தேவானம்பியனின் சொற்களை அடிப்படையாகக் கொண்டு நீங்களும் ஆணையிடுங்கள்.

கீழ்மட்ட அதிகாரிகளும் இதையே நடைமுறைப்படுத்த வேண்டும்.

"யானை வீரர்கள், ரத வீரர்கள், வண்டிபடை வீரர்கள், ஆசிரியர்கள், பிராமணர்கள்-இவர்களுக்கெல்லாம் இதே அறிவுறுத்தலை வழங்குங்கள்'

இராணுவம் கல்வி மதம் என எல்லா துறைகளும் தம்மத்தின் கீழ் வர வேண்டும்.

வீடுகளில் தங்கிக் கல்வி கற்கும் மாணவர்களுக்கு (அந்தேவாசிகள்) பழைய நல்ல மரபின்படி ஒழுக்கம் கற்றுத் தர வேண்டும்.

குருகுல மரபில் ஒழுக்கக் கல்வி முக்கியம்

இது பணிவுடனும் மரியாதையுடனும் கற்பிக்கப்பட வேண்டும்

ஆசிரியர்கள் மற்றும் மூத்தோர் மீது மரியாதை காட்ட வேண்டும்

ஆசிரியரின் உறவினர்களிடமும் அவரவர் தகுதிக்கு ஏற்ற முறையில் நடந்து கொள்ள வேண்டும்."

"மாணவர்களிடமும் பழைய மரபுக்கு ஏற்ப, நியாயமான முறையில் நடந்து கொள்ள வேண்டும்.

இந்த ஒழுக்க நினைவு (நெறி) நிலைத்திருக்கும்படி. நீங்கள் ஆணையிட்டு வீடுகளிலும், மாணவர்களிடமும் இதை நிறுவுங்கள்.

இவ்வாறு தேவானம்பியன் ஆணையிடுகிறார்

The detailed Ashoka’s Dhauli Rock edicts, as summarized in my “Veledhran’s Temples Visit” blog post, are given below in Tamil for comparison and further reading.

தௌலி அசோகன் பாறைக் கட்டளைகளின் சுருக்கம்.

புதிதாகக் கைப்பற்றப்பட்ட பிரதேசத்தில் தங்கள் நடத்தையைப் பேணுவது குறித்து அசோகனின் உள்ளூர் அதிகாரிகளுக்கு குறிப்பிட்ட அறிவுரைகளை அவர்கள் பதிவு செய்கிறார்கள். வெற்றிபெற்ற குடிமக்கள் மத்தியில் நம்பிக்கையைப் பெறுவதற்காக, அசோகர் தனது அதிகாரிகளுக்கு எந்தவிதமான துன்புறுத்தல், அநியாயமான தண்டனை அல்லது பலவந்தமாக அடிபணிவதைத் தவிர்க்குமாறு அறிவுறுத்தினார்.

விலங்குகளை வதைப்பதை தடை செய்கிறது. அவரது ராஜ்யங்களில் மனிதர்களுக்கும் விலங்குகளுக்கும் மருத்துவ சிகிச்சைகள் மற்றும் மருத்துவ மூலிகைகள் நடவு செய்வதற்கான ஏற்பாடுகள் செய்யப்பட்டது. சாலை ஓரங்களில் மரங்கள் நடவும் மற்றும் கிணறுகளை வெட்டவும் ஆணையிடுகின்றார் . ஒழுக்கத்தை நிலைநாட்டவும் மேம்படுத்தவும் அனைத்து பிரிவுகளிலிருந்தும் மகாமாத்ராக்களை நியமித்தார். ஒவ்வொரு மனிதனும் என் குழந்தை. எல்லா நேரங்களிலும் எல்லா இடங்களிலும் மக்கள் விவகாரங்கள் தொடர்பான நிர்வாக விஷயங்களைப் பற்றி ஒவ்வொரு 5 ஆண்டுகளுக்கு ஒருமுறை கிராமங்களுக்குச்சென்று உண்மையான் நிலமையை அறிக்கையிடுமாறு தனது அதிகாரிகளுக்கு உத்தரவிட்டார். பொதுமக்கள் எல்லோரும் தனது சொந்தக் குழந்தைகளைப் போன்றவர்கள் என்று பிரகடனம் செய்கிறார். விசாரணையின்றி யாரும் தண்டிக்கப்படக் கூடாது என்றும், கோபத்திலிருந்து விடுபட்டு விரைந்து செயலாற்றவும் தனது அதிகாரிகளுக்குக் கட்டளையிடுகிறார்.

HOW TO REACH

The rock edict is about 1.5 km from the main road, Anantapur to Pattikonda, via Gooty. Please hire an auto from Gooty to reach the site.

The rock edict is about 12 km from Gooty Railway Junction, 13.3 km from Gooty, 24 km from Pattikonda, 35 km from Gundakal, and 138 km from Nandyala.

The nearest Railway Station/ Junction is Gooty.

LOCATION OF THE EDICT: CLICK HERE

--- OM SHIVAYA NAMA ---

Gandikota Grand Canyon, Gandikota, Andhra Pradesh.

The visit to this Gandikota Grand Canyon of Gandilkota, Andhra Pradesh, was a part of “Andhra Pradesh and Karnataka Heritage walk”, from 25^th to 28^th December 2025, organized by “எண்திசை வரலாற்று மரபுநடைக்குழு”.  

 

This Gandikota Fort, on the banks of  Penna River, is enclosed with ancient buildings, stone structures, Hindu Temples, Masjid, Islamic structures, etc., in YSR District (Yeduguri Sandinti Rajasekhara Reddy and formerly known as Kadapa District), of Andhra Pradesh.

GRAND CANYON OF INDIA, GANDIKOTA

Gandikota, a small, quaint village on the right bank of the Pennar River in YSR district, Andhra Pradesh, is known as the "Grand Canyon of India". This stunning gorge is formed by the Pennar River cutting through Erramala Hills (western part of Cuddapah (Kadapa) Basin) for a stretch of six kilometres. The litho-units consist of quartzites and slates of the Cambrian Period (541 - 485 million years) interbedded with lavas of a younger age. The landscape features deep valleys, massive boulders and the ~300 feet wide Pennar River flowing over the base of the Peninsular Gneiss. The Gandikota Fort on the right bank of Pennar, an impregnable stronghold of the medieval period, is now represented by its remnants with a temple and a mosque. The name Gandikota is derived from "Gandi" (gorge) and "Kota" (fort) in Telugu. This Geoheritage site offers an unforgettable experience for geo-tourist enthusiasts and other visitors.

GEOLOGICAL SET UP OF THE FAMOUS GANDIKOTA HILL GORGE

The spectacular, scenic Gandikota Gorge is a unique blend of geological, ecological, and cultural significance, attracting tourists, Geologists, and Entusiasts.

Geomorphology:

Location: 14° 47′ 0″ n, 78° 17' 0" e

Altitude: max. 450m at the plateau top, min.150m at the river level above mean sea level (MSL).

Land form: Gandi Kota gorge is a steep and narrow gorge with a 300 m, 100-500 m width and 2-3 km long with vertical to sub-vertical cliffs. It is also called the "Grand Canyon of India" due to its similarities with the Grand Canyon of Arizona, USA.

Role of the River Penna: River Penna began flowing 20 million years which gradually cut in to the quartzite rocks, continuing the erosion even till today, carving the famous Gandikota Gorge.

Significance: River Penna flows through the gorge, creating a V-shaped valley with seasonal waterfalls, rapids and natural springs emerging from quartzite fractures.

Geology: The Gandikota Gorge, located in the Kadapa district of Andhra Pradesh, India, is a spectacular geological formation carved by the river Penna through the Gandikota quartzite formation.

Geological era: Paleo Proterozoic to Neo Proterozoic

Group: Kadapa super group

Sub Group: Chitravathi

Formation: Gandikota Quarzite

Age: About 1200-1000 million years as per radioactive dating

Lithology: quartzite with intercolations of shale

Thickness: 300m

Structure: Foulded and Faulted

Origin/depositional conditions: Gandikota Quarzites are formed in shallow marine, slow deposition, sedimentary with tidal flat depositional environment conditions. A gorge is formed due to structural upliftment followed by tectonic activity, weathering and erosion, which started a million years ago and continues even till today by the river Penna.

Other information: the Gandikota Quartzite formation was mapped by various Geologists which are Robert Bruce Foote (1860 CE), H.B. Middle Cott (1870 CE), William King (1880 CE) and M.S.Krishnan (1970-80), etc.

HOW TO REACH

Gandikota in YSR District in Andhra Pradesh is 15 km from Jammalamadugu, 62 km from Belum Caves, 88 km from Tadipatri, and 92 km from Kadapa, the capital City of YSR District.

The nearest Railway Station is Jammalamadugu.

LOCATION OF THIS GRAND CANYON OF INDIA: CLICK HERE

A Sunset view from the temple 

A Sunset view from the temple 

--- OM SHIVAYA NAMA ---

Shri Ranganayakula Swami Temple/ Shri Ranganatha Swamy Temple /విజయనగర కాలం శ్రీ రంగనాథ స్వామీ ఆలయం (గండికోట), Gandikota, Andhra Pradesh.

The visit to this Shri Ranganayakula Swami Temple of Gandilkota Fort, Andhra Pradesh, was a part of “Andhra Pradesh and Karnataka Heritage walk”, from 25^th to 28^th December 2025, organised by “எண்திசை வரலாற்று மரபுநடைக்குழு”.  

This Gandikota Fort, on the banks of  Penna River, is enclosed with ancient buildings, stone structures, Hindu Temples, Masjid, Islamic structures, etc., in YSR District (Yeduguri Sandinti Rajasekhara Reddy and formerly known as Kadapa District), of Andhra Pradesh.

HISTORY

This place, Gandikota, derives its name from the Telugu word 'Gandi,' which means a “gorge” and 'kota' a fort. This strong fort is built on top of a gorge of the River Pennar in a scenic spot; the place and the fort are known as Gandikota. Legends record that the fort was first built by a Kapa Maharaja in the 12th century CE. Recorded history begins with the Kakatiyas during the 13th Century CE. The fort came under the possession of the Vijayanagara rulers and Bukka I, who strengthened it. The temples within the fort were built by the Vijayanagara Rulers.

The temple is under the control of the Archaeological Survey of India.

ARCHITECTURE

The temple faces east with a mottai Rajagopuram. The kalkaram or the adi tala is simple without images/ sculptures.  The temple consists of sanctum santorum, antarala, ardha mandapam/ Navaranga mandapa, and open mukha mandapam. The ardha mandapam is supported with lathe-turned pillars. Dwarapalakas are on both sides of the entrance, and the Gajalashmi bas-relief is on the top of the sanctum sanctorum. The sanctum sanctorum is square in shape on a pada bandha adhistanam with jagathy and kumutam. The bhitti starts with vedikai. There are no pilasters or devea koshtas on the bhitti. The prastaram consists of pattikai. The sanctum sanctorum was built with stone from adhistanam to the prastaram. The sanctum sanctorum is without vimanam. 

 Architecture Drawing on the floor

The open mukha mandapa pillars are with yazhi riders and intricately carved sculptures of Hindu deities, devotees, flower motifs, etc. There are about 4, four pillar mandapas in the praharam / corridor/ one tala Thiruchutru maligai.  

VISITING HOURS

The temple visiting time will be kept open from 06.00 hrs to 18.00 hrs. The entry will be closed at 17.30 hrs.

HOW TO REACH

Gandikota in YSR District in Andhra Pradesh is 15 km from Jammalamadugu, 62 km from Belum Caves, 88 km from Tadipatri, and 92 km from Kadapa, the capital City of YSR District.

The nearest Railway Station is Jammalamadugu.

LOCATION OF THE TEMPLE: CLICK HERE

 Sunset view from the temple 

--- OM SHIVAYA NAMA ---